Het programma van dit duo dook in de wondere wereld van koper, koperpoets en gildes van ambachtslieden. De leerlingen werkten aan een decoratieve koperen blikvanger: zo konden ze kleine vaardigheden aanscherpen. Van boren op een kolomboor als team tot het (best uitdagende) inkloppen van kleine koperen nageltjes, koperplaatjes graveren en koperdraad torsen. Zo leerde Jan hen (tot op een bepaalde hoogte natuurlijk) de kneepjes van het vak terwijl hij hen bijstond in het maakproces.
Tijdens deze activiteiten verkenden ze de thermische en metallurgische eigenschappen van koper (geleidbaarheid voor stroom en warmte, vervormbaarheid, corrosiebestendigheid en de anti-bacteriële toepassingen). De leerkracht nam de leerlingen ondertussen ook mee op een reis van de bronstijd (koper + tin) over de middeleeuwen met z'n ambachtelijke gilden naar vandaag, waar we eigenlijk vrijwel altijd in de buurt van koper zijn.
De leerlingen zien hoe vuile, verweerde koperen voorwerpen gerestaureerd worden, poetsen zelf wat koper op en gingen met een glimmend munt naar huis. Als slotmoment bezochten ze de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Brugge, waar de voorwerpen die eerder bij de kopersmid hun glans terug kregen staan. Daar volgde een atypische rondleiding met focus op - jawel - koperen blikvangers en lichtinval.
Verloop
Dag 1: Proper koper
Essentie: de leerlingen volgen het proces van koper kuisen.
- Intro:
lied van Laïs
demonstratie van hamer en aambeeld
gezamenlijk opstellen van de regels bij de smid aan de hand van de placemat methode
- Focus op reinigen
- Slot: extra refrein verzinnen bij het lied van Laïs.
Dag 2: De smid en de gilde
Essentie: de leerlingen bekijken de ambacht van de smid in de huidige tijd en in het verleden. De leerlingen bekijken de werktuigen van de smid en achterhalen het belang van een smid en een gilde.
- Intro: lied van Laïs en voorwerp van de dag
- Identiteitskaart van 5 gereedschappen invullen
- Actie-reactie spel over de gilde
- Legende van Sint-Elooi
- Slot: bewegingsmachine gilde
klasgesprek: waarom is dit erfgoed
Dag 3: Eigenschappen koper
Essentie: de leerlingen leren de eigenschappen en het gebruik van koper kennen. Ze achterhalen wat een kopersmid maakt.
- Intro: lied van Laïs en voorwerp van de dag
- Klasgesprek: waar vinden we koper met de placematmethode
- Proefjes met koper rond geleiding, kleur en warmte
- Wat maakt een kopersmid: achterhalen van de functie van een voorwerp en siamese rups.
- Stellingenspel rond duurzaamheid en de prijs van koper
- Slot: maken van een filmpje: voorstellen van de smid aan de ouders
Dag 4: Aan de slag met koper
Essentie: De leerlingen ontwerpen en maken een koperen klasobject. Ze leren de bijzonderheden van de ambacht van kopersmid kennen en doorlopen de verschillende stadia van het maken van een koperen object.
- Intro: lied van Laïs en voorwerp van de dag
- Focus op het maken van een object (ontwerp, koperen plaat, met de guillotine afsnijden, aftekenen, plaklint om te snijden, vorm geven, solderen, vijlen...)
- Slot: geluidencollage met het voorwerp.
Dag 5: op locatie
Koper- en smidwandeling door Brugge met bezoek aan de OLV Kerk (met pas opgeblonken voorwerpen door de smid, de smidsestraat, ...)
leerplandoelen ZILL
OWru7 Als vaardige voetganger of fietser de verkeersregels kennen en toepassen en de veiligheid van verkeerssituaties in de omgeving inschatten
• 10-12j Zich als vaardige fietser gedragen in het verkeer: vlot kunnen afslaan…OWte1 Ervaren, onderzoeken en vaststellen hoe eenvoudige technische systemen gemaakt zijn van grondstoffen , ingrediënten, materialen en/of onderdelen
• 2.5-7j Aantonen hoe de verschillende onderdelen van technische systemen in re…
• 7-12j Bij het hanteren en (de)monteren van technische systemen ontdekken uit…OWna8 Natuurlijke verschijnselen en gangbare materialen waarnemen, onderzoeken en herkennen in de omgeving
• 10-12j Eigenschappen zoals kleur, vervormbaarheid, oplosbaarheid, samendrukba…
OWte6 In de toepassingsgebieden van techniek eenvoudige technische systemen, het technisch proces , hulpmiddelen en keuzes herkennen
• 7-12j Kennismaken met eenvoudige distributiesystemen uit de omgeving: verwar…
• 7-12j Ervaren, onderzoeken en vaststellen hoe eenzelfde technisch proces op …
• 10-12j Binnen de verschillende toepassingsgebieden van techniek technische sy…
OWte9 Vaststellen en uitdrukken dat technische systemen nuttig, duurzaam , gevaarlijk en/of schadelijk kunnen zijn voor zichzelf, anderen, natuur of mili…
• 4-12j Aan de hand van voorbeelden uit verschillende toepassingsgebieden van …
OWti4 Vaststellen en uitdrukken hoe de geschiedenis doorwerkt in de samenleving van vandaag en morgen en hoe je als mens deel uitmaakt van de geschiedenis
• 7-12j Actuele toestanden, gebeurtenissen en erfgoed uit de omgeving verbin…
OWti7 Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken waarom mensen sporen en verhalen
• 4-12j Erfgoed in de omgeving opsporen en onderzoeken uit hun leefwereld, die inzicht geven en herinneren aan een gedeeld v…
• 4-12j Verwondering en waardering tonen voor erfgoed - voorzichtig en respect…
• 7-10j Aan de hand van erfgoed overeenkomsten en verschillen weergeven tussen…
• 10-12j Inzien dat het de moeite waard is om materieel erfgoed en immaterie…
IVoc1 Nieuwsgierig zijn naar en bereidheid tonen om het nieuwe te ontdekken en erover te leren
IVoc2 Exploreren en experimenteren in de wereld rondom zich
• 7-12j Experimenteren met combinaties van materialen, technieken … en zo nieu…
IVoc3 Onderzoeksvragen formuleren, naar een antwoord zoeken en bevindingen formuleren
• 7-12j Onderzoekend leren : zich laten inpalmen door nieuwe dingen uit de omg…
IVoz2 Creatief denken en daarbij nieuwe paden durven bewandelen
• 2.5-12j Oog hebben voor wat nieuw, origineel is - originele oplossingen bedenk…
MZkm1 Zelfredzaam zijn in het uitvoeren van manipulatieve handelingen in verschillende situaties; deze handelingen nauwkeurig, gedoseerd en ontspannen uitvo…oelen:
MUge3 Boodschappen en symboliek in kunst en muzische expressie begrijpen en verwerken
• 10-12j Een eigen interpretatie geven aan een kunstwerk en die vergelijken met…
TOsn1 Een schriftelijke boodschap verwerken
• Informatie ordenen, verbinden of samenvatten (uit verhalen en informat…