Stap 1: partnerschap
Zoek een onderwijs - of erfgoedpartner in de buurt.
Denk aan verschillende soorten erfgoedpartners: een bedrijf, ambachtsman, museum, verzamelaar ...
Tips:
- Voor een erfgoedspeler op zoek naar een school: wees niet bang om eenvoudigweg te bellen met een directie. Gewoon mailen uit het niets heeft doorgaans geen zin. Vertel wat je wil doen en dat je een leerkracht zoekt om met de klas een erfgoedklas uit te werken op jouw locatie. Hou rekening met bereikbaarheid: dit lukt het best als de klas effectief te voet of met de fiets tot bij jou kan komen.
- Voor een school: interesse in een erfgoedklas, maar zoek je nog een geschikte erfgoedspeler in je omgeving? Neem dan eerst contact op met de erfgoedcel van jouw regio (https://www.erfgoedcellen.be/). Als bemiddelaar kunnen zij je vast in contract brengen met een toffe partner (en dat hoeft zeker niet altijd een museum te zijn, maar misschien ook pakweg een molenaar of smid, of zelfs een bedrijf met erfgoed). Geen erfgoedcel actief in jouw regio? Dan kan je misschien een partner vinden via de erfgoedkaart: https://erfgoedkaart.be/
Stap 2: Breng de partners samen
Organiseer op de erfgoedlocatie een eerste bijeenkomst met de leerkracht en andere betrokken partijen (bv: gidsen, erfgoedcel, ...).
Focus tijdens dit moment ligt op kennismaking met elkaar en de locatie. Wandel door de ruimtes met de leerkracht en laat de objecten zien. Denk na over de omvang van de klas: kunnen alle leerlingen hier tegelijk binnen of splitsen we de groepen beter op? Welke workshops organiseren we hier al, of zouden we kunnen uitwerken? Welke materialen of kennis hebben we ter beschikking. Welke leerplandoelen worstelt de leerkracht mee die hier misschien aangepakt kunnen worden? Denk even na of je in de ruimte of aan de hand van bepaalde objecten een aanzet vind om bijvoorbeeld een oefening rond wiskunde, taal of mens & maatschappij aan te koppelen. Of waarom niet iets heel fysieks?
Laat daarna alles even rusten. In tussentijd heb je nog twee opdrachten:
- Voor de erfgoedspeler: nadenken welke momenten geschikt zijn voor de erfgoedklas (denk praktisch: de ruimte is beschikbaar en warm genoeg. Wanneer zijn er voldoende gidsen of begeleiders beschikbaar. Wie volgt op?)
- Voor de leerkracht: welke leerinhouden geef ik wanneer in dit schooljaar? Kan hier op ingespeeld worden door de uitvoering hier qua timing op te doen aansluiten? Welke dagen, voormiddagen of namiddagen zijn voor mijn klas haalbaar?
Stap 3: brainstorm en praktische afspraken
Op de tweede bijeenkomst gaan we meteen van start met minstens twee verschillende brainstormtechnieken.
- the wildest idea: alles kan en alles mag, er zijn geen grenzen in tijd, ruimte, geld...
- stelen bij de buren: wat zou een kind van de voorziene leeftijd graag doen rond het thema
--> Bespreek samen het resultaat. Wat nemen we zeker verder mee in de uitwerking? Waar zouden we graag mee aan de slag gaan? Is er een thema dat opduikt waar we kunnen rond werken? Zijn er activiteiten die we zeker willen opnemen.
Bevraag zeker ook de erfgoedpartner (zijn er stukken uit de collectie die graag worden opgenomen) en onderwijspartner (zijn er onderwijsdoelen die graag meegenomen worden).
Nu kan je aan de slag gaan met het uitwerken van een eerste voorstel voor opbouw en rode draad.
In deze bijeenkomst is het belangrijk om ook de praktische kant af te stemmen:
- Op welke dagen komen de kinderen, organiseer je alles in één week of op geregelde tijdstippen?
- Hoe laat komen de kinderen aan en hoe laat vertrekken ze? Waar kunnen ze pauze nemen?
Stap 4: Eerste voorstel opbouw en rode draad
Na de vorige bijeenkomst ga je aan de slag met de input uit de brainstorm. Doe een eerste voorstel met een inhoudelijke rode draad en enkele activiteiten per dagdeel. Voor inspiratie zie het tabblad 'uitgewerkte erfgoedklassen' en 'werkvormen'. Bij het uitwerken van de activiteiten probeer je in je achterhoofd te houden dat de leerlingen actief aan de slag moeten gezet worden: fysiek doen, maken, experimenteren... Is er een STEM activiteit mogelijk? Kunnen we het onderwerp ook linken aan de tijd (vroeger - nu toekomst) en de ruimte (hier en elders)? Denk ook praktisch na: verdeel je de klasgroep op of doe je alles samen?
Bespreek op een volgende bijeenkomst samen het eerste voorstel. Bekijk wie er graag welk stukje op zich zou nemen. Is er nog specifieke input van de erfgoedpartner of onderwijspartner? Verdeel en maak duidelijke afspraken tot de volgende bijeenkomst.
Stap 5: Aan de slag
Korte tijd voor de activiteiten met de leerlingen van start gaan, overloop je het voorstel nog eens. Zijn er nog vragen, is het voor iedereen duidelijk wie wat zal zeggen en organiseren? Zijn er nog materialen nodig? Deze korte overloop kan ook online gebeuren.
Daarna is het tijd om aan de slag te gaan met de leerlingen. Veel plezier!
Stap 6: slotmoment en evaluatie
De laatste dag van de erfgoedklas kan je een slotmoment organiseren voor de kinderen of misschien zelfs voor geïnteresseerde ouders en grootouders. Zo werken op elke bijeenkomst ook naar iets toe.
Wat inspiratie:
- Gidsen van de ouders of grootouders
- Het museum overnemen
- Lid worden / diploma ontvangen van een ambacht of gilde
- Naar een locatie reizen die je op de erfgoedklas vaak tegenkwam
Tot slot rest er nog een evaluatie: hoe ervaarden de erfgoedpartners en de onderwijspartners de erfgoedklas? Waar is er ruimte voor verbetering? En kan het traject volgend jaar opnieuw opstarten?